Dane szczegółowe książki

Wykaz skrótów 21
Wykaz podstawowej literatury podawanej wyłącznie w zapisie skróconym 31
Wprowadzenie 39
ROZDZIAŁ 1. Zagadnienia ogólne dotyczące postępowań odrębnych w procesie cywilnym 41
1. Zagadnienia wprowadzające do struktury systemu procesowego cywilnego 48
1.1. Uwagi wstępne 48
1.2. Niejednolity charakter procesu cywilnego 49
1.3. Kwalifikowanie przez organy procesowe sprawy do rozpoznania w postępowaniach odrębnych 53
2. Struktura procesu cywilnego. System postępowań procesowych 57
2.1. Uwagi wstępne 57
2.2. Rozwój historyczny postępowań procesowych 57
2.3. Podsumowanie analizy historyczno-porównawczej składu systemu postępowań procesowych 80
3. Powiązania wewnątrzsystemowe postępowań odrębnych w procesie cywilnym 90
3.1. Uwagi wstępne 90
3.2. Wypadki powiązań wewnątrzsystemowych między postępowaniami procesowymi 97
3.2.1. Uwaga wprowadzająca 97
3.2.2. Powiązania procesu w sprawach małżeńskich ze zwykłym postępowaniem procesowym 98
3.2.3. Powiązania procesu o rozwód i separację z postępowaniem mediacyjnym prowadzonym w celu pojednania małżonków i ugodowego załatwienia spornych kwestii dotyczących zaspokojenia potrzeb rodziny i alimentów (art. 436 oraz art. 4452 k.p.c.) 101
3.2.4. Powiązania procesu o ustalenie ojcostwa (postępowanie w sprawach ze stosunków między rodzicami a dziećmi) ze zwykłym postępowaniem procesowym o roszczenia majątkowe związane z ustaleniem ojcostwa (art. 143 zdanie pierwsze k.r.o.) 102
3.2.5. Powiązania postępowania w sprawach gospodarczych z postępowaniem w sprawach o naruszenie posiadania (art. 4582 § 1 pkt 1 i 2 oraz art. 478 k.p.c.) 103
3.2.6. Powiązania postępowania w sprawach gospodarczych z postępowaniem w sprawach własności intelektualnej (art. 4582 § 1 pkt 1 i 2 oraz art. 47989 k.p.c.) 104
3.2.7. Powiązania postępowania w sprawach gospodarczych ze zwykłym postępowaniem nakazowym (art. 4582 § 1 pkt 1 i 2 oraz art. 480' § 1 k.p.c.) 106
3.2.8. Powiązania postępowania w sprawach gospodarczych ze zwykłym postępowaniem upominawczym (art. 4582 § 1 pkt 1 i 2 oraz art. 4801 § 1 k.p.c.) 107
3.2.9. Powiązania postępowania w sprawach gospodarczych z postępowaniem uproszczonym (art. 4582 § 1 pkt 1 i 2 oraz art. 5O51 § 1 i 2 k.p.c.) 108
3.2.10. Powiązania postępowania w sprawach gospodarczych z europejskim postępowaniem nakazowym (art. 4582 § 1 pkt 1 i 2 oraz art. 2 ust. 2 rozporządzenia nr 1896/2006 w zw. z art. 5O515 § 1 k.p.c.) 110
3.2.11. Powiązania postępowania w sprawach gospodarczych z europejskim postępowaniem w sprawie drobnych roszczeń (art. 4582 § 1 pkt 1 i 2 oraz art. 2 ust. 2 rozporządzenia nr 861/2007 w zw. z art. 5 0521 § 1 k.p.c.) 112
3.2.12. Powiązania postępowania w sprawach gospodarczych z elektronicznym postępowaniem upominawczym (art. 4582 § 1 pkt 1 i 2 oraz art. 5O528 § 2 pkt 1 w zw. z art. 4801 § 1
w zw. z art. 499 § 1 k.p.c.) 113
3.2.13. Powiązania postępowania w sprawach z zakresu prawa pracy z postępowaniem w sprawach własności intelektualnej (art. 476 § 1 oraz art. 47989 k.p.c.) 116
3.2.14. Powiązania postępowania w sprawach z zakresu prawa pracy ze zwykłym postępowaniem nakazowym (art. 476 § 1 oraz art. 4801 § 1 k.p.c.) 117
3.2.15. Powiązania postępowania w sprawach z zakresu prawa pracy ze zwykłym postępowaniem upominawczym (art. 476 § 1 oraz art. 480* § 1 k.p.c.) 118
3.2.16. Powiązania postępowania w sprawach z zakresu prawa pracy z postępowaniem uproszczonym (art. 476 § 1 oraz art. 5O51 § 1 k.p.c.) 120
3.2.17. Powiązania postępowania w sprawach z zakresu prawa pracy z europejskim postępowaniem nakazowym (art. 476 § 1 oraz art. 5O515 k.p.c.) 126
3.2.18. Powiązania postępowania w sprawach z zakresu prawa pracy z elektronicznym postępowaniem upominawczym (art. 476 § 1 oraz art. 5O528 § 2 pkt 1 w zw. z art. 4801 § 1 w zw. z art. 499 § 1 k.p.c.) 127
3.2.19. Powiązania postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych z postępowaniem uproszczonym (art. 4778 § 2 pkt 1-3 oraz art. 5O51 § 2 pkt 4 in fine k.p.c.) 129
3.2.20. Powiązania postępowania w sprawach własności intelektualnej ze zwykłym postępowaniem nakazowym (art. 47989 oraz 4801 § 1 k.p.c.) 131
3.2.21. Powiązania postępowania w sprawach własności intelektualnej ze zwykłym postępowaniem upominawczym (art. 47989 oraz 4801 § 1 k.p.c.) 133
3.2.22. Powiązania postępowania w sprawach własności intelektualnej z elektronicznym postępowaniem upominawczym (art. 47989 oraz 50528 § 2 pkt 1 w zw. z art. 4801 § 1 w zw. z art. 499 § 1 k.p.c.) 134
3.2.23. Powiązania postępowania w sprawach własności intelektualnej z europejskim postępowaniem nakazowym (art. 47989 k.p.c. oraz art. 2 ust. 2 rozporządzenia nr 1896/2006 w zw. z art. 5O515 § 1 k.p.c.) 134
3.2.24. Powiązania postępowania w sprawach własności intelektualnej z europejskim postępowaniem w sprawie drobnych roszczeń (art. 47989 k.p.c. oraz art. 2 ust. 2 rozporządzenia nr 861/2007 w zw. z art. 5O521 § 1 k.p.c.) 136
3.2.25. Powiązania zwykłego postępowania nakazowego ze zwykłym postępowaniem upominawczym (art. 4801 § 1 oraz art. 499 § 1 w zw. z art. 4801 § 1 k.p.c.) 137
3.2.26. Powiązania zwykłego postępowania nakazowego z postępowaniem uproszczonym (art. 4801 § 1 oraz art. 505* § 1 k.p.c.) 139
3.2.27. Powiązania zwykłego postępowania nakazowego z europejskim postępowaniem nakazowym (art. 4801 § 1 k.p.c. oraz art. 2-4 rozporządzenia nr 1896/2006 w zw. z art. 5O515 k.p.c.) 141
3.2.28. Powiązania zwykłego postępowania nakazowego z europejskim postępowaniem w sprawie drobnych roszczeń (art. 4801 § 1 k.p.c. oraz art. 2-3 rozporządzenia nr 861/2007 w zw. z art. 50521 § 1 k.p.c.) 142
3.2.29. Powiązania zwykłego postępowania nakazowego z elektronicznym postępowaniem upominawczym (art. 4801 § 1 oraz art. 4801 § 1 w zw. z art. 5 0528 § 2 pkt 1 k.p.c.) 143
3.2.30. Powiązania zwykłego postępowania upominawczego z postępowaniem uproszczonym (art. 4801 § 1 oraz art. 5051 § 1 k.p.c.) 144
3.2.31. Powiązania zwykłego postępowania upominawczego z europejskim postępowaniem nakazowym (art. 4801 § 1 k.p.c. oraz art. 2-4 rozporządzenia nr 1896/2006 w zw. z art. 5O515 § 1 k.p.c.) 145
3.2.32. Powiązania zwykłego postępowania upominawczego z europejskim postępowaniem w sprawie drobnych roszczeń (art. 480* § 1 k.p.c. oraz art. 2-3 rozporządzenia nr 861/2007 w zw. z art. 50521 k.p.c.) 148
3.2.33. Powiązania zwykłego postępowania upominawczego z elektronicznym postępowaniem upominawczym (art. 4801 § 1 oraz art. 4801 § 1 w zw. z art. 5O528 § 2 pkt 1 k.p.c.) 149
3.2.34. Powiązania postępowania uproszczonego z europejskim postępowaniem nakazowym (art. 5O51 k.p.c. oraz art. 2-4 rozporządzenia nr 1896/2006 w zw. z art. 5O515 k.p.c.) 150
3.2.35. Powiązania postępowania uproszczonego z europejskim postępowaniem w sprawie drobnych roszczeń (art. 5O51 k.p.c. oraz art. 2-4 rozporządzenia nr 861/2007 w zw. z art. 5 0 521 k.p.c.) 151
3.2.36. Powiązania postępowania uproszczonego z elektronicznym postępowaniem upominawczym (art. 5O51 oraz 50 528 w zw. z art. 4801 § 1 i art. 499 § 1 in principio k.p.c.) 153
3.2.37. Powiązania europejskiego postępowania nakazowego z europejskim postępowaniem w sprawie drobnych roszczeń (art. 2-4 rozporządzenia nr 1896/2006 w zw. z art. 5O515 k.p.c. oraz art. 2-3 rozporządzenia nr 861/2007 w zw. z art. 5 0521 k.p.c.) 154
3.2.38. Powiązania europejskiego postępowania nakazowego z elektronicznym postępowaniem upominawczym (art. 2-4 rozporządzenia nr 1896/2006 w zw. z art. 5O515 oraz art. 50 528 w zw. z art. 4801 § 1 oraz art. 499 § 1 in principio k.p.c.) 156
3.2.39. Powiązania europejskiego postępowania w sprawie drobnych roszczeń z elektronicznym postępowaniem upominawczym (art. 2-3 rozporządzenia nr 861/2007 w zw. z art. 5O521 oraz art. 50 528 w zw. z art. 4801 § 1 oraz art. 499 § 1 in principio k.p.c.) 157
3.2.40. Powiązania postępowań procesowych z postępowaniem pojednawczym, mediacyjnym oraz grupowym 157
3.2.40.1. Powiązania procesu z postępowaniem pojednawczym 158
3.2.40.2. Powiązania procesu z postępowaniem mediacyjnym 158
3.2.40.3. Powiązania procesu (indywidualnego) z postępowaniem grupowym 160
4. Podsumowanie 164
4.1. Ocena struktury systemu postępowań procesowych 164
4.2. Cel tworzenia procedur odrębnych 165
4.3. Aksjologiczne założenia dotyczące warunków tworzenia procedur odrębnych 166
4.4. Propozycja optymalnego składu systemu postępowań procesowych 168
4.5. Wnioski z analizy powiązań wewnątrzsystemowych między postępowaniami procesowymi 176
ROZDZIAŁ 2. Postępowanie w sprawach małżeńskich 183
1. Analiza historycznoprawna postępowania w sprawach małżeńskich 195
1.1. Uwagi ogólne 195
1.2. Załatwianie spraw małżeńskich w okresie rozbiorów i w dwudziestoleciu międzywojennym 195
1.3. Załatwianie spraw małżeńskich w czasie obowiązywania prawa małżeńskiego z 1945 r. 208
1.4. Załatwianie spraw małżeńskich w czasie obowiązywania prawa rodzinnego z 1950 r. 210
1.5. Załatwianie spraw małżeńskich w czasie obowiązywania prawa rodzinnego z 1964 r. 213
1.6. Zmiany w regulacjach postępowania w sprawach małżeńskich 213
1.7. Podsumowanie 218
2. Analiza prawnoporównawcza postępowania w sprawach małżeńskich 219
2.1. Uwagi ogólne 219
2.2. Niemcy 220
2.3. Austria 226
2.4. Francja 229
2.5. Szwajcaria 232
2.6. Podsumowanie 236
3. Przyczyny wyodrębnienia postępowania w sprawach małżeńskich 236
4. Jurysdykcja krajowa w sprawach małżeńskich 243
4.1. Uwagi ogólne 243
4.2. Jurysdykcja krajowa w państwach członkowskich Unii Europejskiej 243
4.2.1. Źródła prawa 243
4.2.2. Zakres przedmiotowy zastosowania rozporządzenia 2019/1111 248
4.2.3. Podstawy jurysdykcji krajowej ogólnej 256
4.2.4. Pozostałe podstawy jurysdykcji krajowej 267
4.2.4.1. Podstawa jurysdykcji krajowej dla pozwu wzajemnego 267
4.2.4.2. Subsydiarna podstawa jurysdykcji krajowej dla spraw o rozwód 268
4.2.4.3. Podstawa jurysdykcji krajowej wyłącznej 270
4.2.4.4. Podstawa jurysdykcji krajowej wynikająca z prawa wewnętrznego państw członkowskich 271
4.2.5. Badanie jurysdykcji krajowej przez sąd 272
4.3. Jurysdykcja krajowa w sprawach małżeńskich dotycząca państw niebędących członkami Unii Europejskiej, z którymi Rzeczpospolita Polska ma zawarte umowy międzynarodowe dotyczące jurysdykcji krajowej 280
4.4. Jurysdykcja krajowa w sprawach małżeńskich dotycząca państw niebędących członkami Unii Europejskiej, z którymi Rzeczpospolita Polska nie ma zawartych umów międzynarodowych dotyczących jurysdykcji krajowej 282
5. Zakres przedmiotowy spraw rozpoznawanych w postępowaniu w sprawach małżeńskich 285
5.1. Uwagi ogólne 285
5.2. Sprawy o rozwód oraz o separację na żądanie jednego z małżonków 286
5.3. Sprawy o unieważnienie małżeństwa 289
5.4. Sprawy o ustalenie istnienia albo nieistnienia małżeństwa 293
6. Podmioty w postępowaniu w sprawach małżeńskich 300
6.1. Sąd 300
6.1.1. Właściwość rzeczowa sądu 300
6.1.2. Właściwość miejscowa sądu 301
6.1.3. Skład sądu orzekającego 307
6.2. Strony 310
6.2.1. Małżonkowie 310
6.2.2. Zstępni małżonków 317
6.2.3. Kurator procesowy 320
6.2.3.1. Kurator dla małżonka, którego miejsce pobytu nie jest znane 320
6.2.3.2. Kurator, przeciwko któremu ma być wytoczone powództwo o unieważnienie małżeństwa lub o ustalenie istnienia albo nieistnienia małżeństwa po śmierci jednego z małżonków albo obojga małżonków 325
6.2.3.3. Kurator ustanowiony w miejsce zmarłego małżonka albo w miejsce obojga zmarłych małżonków jako strony pozwanej w toku procesu o unieważnienie małżeństwa 329
6.3. Interwenient uboczny 331
6.4. Prokurator. Rzecznik Praw Obywatelskich 335
6.5. Odrębności w regulacjach ogólnych o procesie w odniesieniu do przepisów dotyczących załatwiania spraw w postępowaniu w sprawach małżeńskich 339
6.5.1. Odrębności co do zasad procesowych 339
6.5.2. Odrębności co do dopuszczalności wniosku o przywrócenie terminu do złożenia środka zaskarżenia 346
6.5.3. Odrębności co do dopuszczalności skargi kasacyjnej 349
6.5.4. Odrębności co do dopuszczalności wznowienia prawomocnie zakończonego postępowania sądowego 351
7. Odrębności w regulacjach postępowania w sprawach małżeńskich w porównaniu z przepisami ogólnymi o procesie 360
7.1. Odrębności co do reprezentacji stron w procesie dotyczące rodzaju pełnomocnictwa procesowego oraz zakresu podmiotowego osób upoważnionych do zastępstwa strony 360
7.2. Odrębności dotyczące przebiegu posiedzeń sądowych 365
7.2.1. Odrębności dotyczące jawności posiedzeń sądowych 365
7.2.2. Odrębności dotyczące sporządzania protokołów posiedzeń sądu wyznaczonych celem przeprowadzenia rozprawy 369
7.2.3. Odrębności dotyczące skutków procesowych niestawiennictwa stron na posiedzenie wyznaczone celem przeprowadzenia rozprawy 371
7.3. Odrębności dotyczące przebiegu postępowania dowodowego 383
7.3.1. Odrębności dotyczące skutków procesowych czynności dyspozytywnych uznania powództwa oraz przyznania okoliczności faktycznych 383
7.3.2. Odrębności dotyczące przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie dowodu z zeznań świadków 385
7.3.3. Odrębności dotyczące przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie dowodu z przesłuchania stron 391
7.3.4. Odrębności dotyczące przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie dowodu z wywiadu środowiskowego 398
7.3.5. Odrębności co do skutków prawnych wyroków w sprawach małżeńskich 403
8. Odrębności w regulacjach postępowania w sprawach małżeńskich o rozwód i separację oraz w innych sprawach małżeńskich 410
8.1. Odrębności co do dopuszczalności wytoczenia powództwa wzajemnego w sprawach o rozwód i separację oraz wszczęcia w czasie trwania procesu o rozwód i separację innej sprawy o rozwód i separację 410
8.2. Odrębności co do dopuszczalności zawieszenia postępowania w sprawach o rozwód i separację oraz umorzenia postępowania w takich sprawach 417
8.2.1. Odrębności co do zawieszenia postępowania w sprawach o rozwód 417
8.2.2. Odrębności dotyczące umorzenia postępowania w sprawach o rozwód i separację 422
8.2.3. Odrębności dotyczące zawieszenia i umorzenia postępowania w sprawach o unieważnienie małżeństwa 428
8.3. Odrębności co do przebiegu postępowania dowodowego w sprawach o rozwód i separację 430
8.3.1. Odrębności co do przebiegu postępowania dowodowego ze względu na cel postępowania dowodowego w sprawach małżeńskich o rozwód i separację oraz uznanie powództwa w takich sprawach 430
8.3.2. Odrębności co do przebiegu postępowania dowodowego ze względu na możliwość ograniczenia dowodu z przesłuchania stron 435
9. Odrębności dotyczące powiązań wewnątrzsystemowych między postępowaniem w sprawach małżeńskich i postępowaniem mediacyjnym 442
10. Odrębności dotyczące powiązań wewnątrzsystemowych między postępowaniem w sprawach małżeńskich i procesem o zaspokojenie potrzeb rodziny i o alimenty między małżonkami albo między nimi a ich wspólnymi małoletnimi dziećmi co do świadczeń za okres od wytoczenia powództwa o rozwód, separację oraz unieważnienie małżeństwa oraz postępowaniem nieprocesowym dotyczącym władzy rodzicielskiej nad wspólnymi małoletnimi dziećmi stron lub o ustalenie kontaktów z nimi 454
11. Odrębności co do odpowiedniego zastosowania przepisów regulujących postępowanie w sprawach małżeńskich w procesie o ustanowienie rozdzielności majątkowej między małżonkami 460
ROZDZIAŁ 3. Postępowanie w sprawach ze stosunków między rodzicami a dziećmi 466
1. Analiza historycznoprawna postępowania w sprawach ze stosunków między rodzicami a dziećmi 474
1.1. Uwagi ogólne 474
1.2. Załatwianie spraw między rodzicami a dziećmi w okresie rozbiorów i w dwudziestoleciu międzywojennym 475
1.3. Załatwianie spraw między rodzicami a dziećmi w czasie obowiązywania prawa rodzinnego z 1946 r. 480
1.4. Załatwianie spraw między rodzicami a dziećmi w czasie obowiązywania prawa rodzinnego z 1950 r. 487
1.5. Załatwianie spraw między rodzicami a dziećmi w czasie obowiązywania prawa rodzinnego z 1964 r. 491
1.6. Zmiany w regulacjach postępowania ze stosunków między rodzicami a dziećmi 495
2. Przyczyny wyodrębnienia postępowania w sprawach ze stosunków między rodzicami i dziećmi 501
3. Zakres przedmiotowy spraw rozpoznawanych w postępowaniu w sprawach ze stosunków między rodzicami a dziećmi 506
3.1. Uwagi ogólne 506
3.2. Sprawy o ustalenie macierzyństwa 507
3.2.1. Charakter prawny spraw o ustalenie macierzyństwa 507
3.2.2. Podstawy ustalenia macierzyństwa 509
3.2.3. Legitymacje procesowe czynne i bierne w sprawie o ustalenie macierzyństwa 511
3.2.4. Szczegółowe przypadki dopuszczalności powództwa o ustalenie macierzyństwa albo jego niedopuszczalności 514
3.2.4.1. Dopuszczalność powództwa o ustalenie macierzyństwa w stosunku do dziecka zmarłego 514
3.2.4.2. Dopuszczalność powództwa dziecka albo prokuratora o ustalenie macierzyństwa po osiągnięciu pełnoletności przez dziecko 515
3.2.4.3. Dopuszczalność powództwa o ustalenie macierzyństwa po śmierci matki 515
3.2.4.4. Niedopuszczalność powództwa matki o ustalenie macierzyństwa w stosunku do dziecka pełnoletniego 516
3.2.4.4. Niedopuszczalność powództwa o ustalenie macierzyństwa w stosunku do dziecka poczętego, lecz nienarodzonego 517
3.2.4.5. Niedopuszczalność powództwa o ustalenie macierzyństwa w stosunku do dziecka przysposobionego 518
3.2.5. Charakter prawny wyroku ustalającego macierzyństwo 519
3.3. Sprawy o zaprzeczenie macierzyństwa 520
3.3.1. Charakter prawny spraw o zaprzeczenie macierzyństwa 520
3.3.2. Podstawy zaprzeczenia macierzyństwa 521
3.3.3. Legitymacja procesowa czynna i bierna w sprawie o zaprzeczenie macierzyństwa 522
3.3.4. Szczegółowe przypadki dopuszczalności powództwa o zaprzeczenie macierzyństwa albo jego niedopuszczalności 524
3.3.4.1. Dopuszczalność powództwa o zaprzeczenie macierzyństwa ze względu na termin do jego wytoczenia 524
3.3.4.2. Niedopuszczalność powództwa o zaprzeczenie macierzyństwa w stosunku do dziecka poczętego, lecz nienarodzonego oraz dziecka przysposobionego anonimowo 530
3.3.4.3. Niedopuszczalność powództwa o zaprzeczenie macierzyństwa w stosunku do dziecka zmarłego 530
3.3.5. Charakter prawny wyroku zaprzeczającego macierzyństwo 531
3.4. Sprawy o ustalenie ojcostwa 534
3.4.1. Charakter prawny spraw o ustalenie ojcostwa 534
3.4.2. Podstawy ustalenia ojcostwa dziecka pozamałżeńskiego 535
3.4.3. Legitymacja procesowa czynna i bierna w sprawie o ustalenie ojcostwa 536
3.4.4. Szczegółowe przypadki dopuszczalności powództwa o ustalenie ojcostwa albo jego niedopuszczalności 545
3.4.4.1. Dopuszczalność powództwa o ustalenie ojcostwa w stosunku do niepełnoletniego dziecka 545
3.4.4.2. Dopuszczalność powództwa o ustalenie ojcostwa w stosunku do dziecka przysposobionego w sposób pełny 548 
3.4.4.3. Dopuszczalność powództwa o ustalenie ojcostwa po śmierci domniemanego ojca 549
3.4.4.4. Dopuszczalność kontynuowania procesu o ustalenie ojcostwa po śmierci strony 550
3.4.4.5. Niedopuszczalność ustalenia ojcostwa w stosunku do dziecka poczętego, lecz nienarodzonego 551
3.4.4.6. Niedopuszczalność powództwa o ustalenie ojcostwa w stosunku do pełnoletniego dziecka 553
3.4.4.7. Niedopuszczalność powództwa o ustalenie ojcostwa w stosunku do dziecka przysposobionego całkowicie 554
3.4.4.8. Niedopuszczalność powództwa o ustalenie ojcostwa w stosunku do dziecka zmarłego 554
3.4.5. Charakter prawny wyroku ustalającego ojcostwo 555
3.5. Sprawy o zaprzeczenie ojcostwa 556
3.5.1. Charakter spraw o zaprzeczenie ojcostwa 556
3.5.2. Podstawy zaprzeczenia ojcostwa 557
3.5.3. Legitymacja procesowa czynna i bierna w sprawie o zaprzeczenie ojcostwa 558
3.5.4. Szczegółowe przypadki dopuszczalności powództwa o zaprzeczenie ojcostwa albo jego niedopuszczalności 561
3.5.4.1. Dopuszczalność powództwa o zaprzeczenie ojcostwa ze względu na termin do jego wytoczenia 561
3.5.4.2. Niedopuszczalność powództwa o ustalenie ojcostwa w stosunku do dziecka poczętego z zastosowaniem metod medycznie wspomaganej prokreacji 568
3.5.4.3. Niedopuszczalność powództwa o ustalenie ojcostwa w stosunku do dziecka zmarłego oraz kontynuowania procesu o zaprzeczenie ojcostwa po śmierci dziecka 569
3.5.4.3. Niedopuszczalność powództwa o zaprzeczenie ojcostwa w stosunku do dziecka przysposobionego całkowicie 570
3.5.5. Charakter prawny wyroku zaprzeczającego ojcostwo 570
3.6. Sprawy o rozwiązanie stosunku przysposobienia 571
3.6.1. Charakter prawny spraw o rozwiązanie stosunku przysposobienia 571
3.6.2. Podstawy rozwiązania stosunku przysposobienia 573
3.6.3. Legitymacja procesowa czynna i bierna w sprawach o rozwiązanie stosunku przysposobienia 578
3.6.4. Szczegółowe przypadki dopuszczalności powództwa o rozwiązanie stosunku przysposobienia albo jego niedopuszczalności 580
3.6.4.1. Dopuszczalność powództwa o rozwiązanie stosunku przysposobienia w przypadku śmierci przysposabiającego w toku procesu 580
3.6.4.2. Niedopuszczalność powództwa o rozwiązanie stosunku przysposobienia całkowitego 581
3.6.4.3. Niedopuszczalność powództwa o rozwiązanie stosunku przysposobienia w przypadkach śmierci przysposobionego albo przysposabiającego przed wszczęciem procesu 582 
3.6.4.4. Niedopuszczalność powództwa o rozwiązanie stosunku przysposobienia w przypadku śmierci przysposobionego w toku procesu 584
3.6.5. Charakter prawny wyroku rozwiązującego stosunek przysposobienia 584
3.6.6. Rozstrzygnięcia dodatkowe w wyroku rozwiązującym przysposobienie 586
4. Odrębności w regulacjach ogólnych o procesie w odniesieniu do przepisów dotyczących załatwiania spraw w postępowaniu ze stosunków między rodzicami a dziećmi 588
4.1. Odrębności co do właściwości rzeczowej sądu 588
4.2. Odrębności co do właściwości miejscowej sądu 589
4.3. Odrębności co do składu sądu orzekającego w sprawach o ustalenie bezskuteczności uznania ojcostwa oraz rozwiązanie stosunku przysposobienia 593
4.4. Odrębności co do reprezentacji stron w sprawach o ustalenie lub zaprzeczenie pochodzenia dziecka 595
4.5. Odrębności co do ustanowienia w sprawach o ustalenie pochodzenia dziecka i o związane z tym roszczenia kuratora dla pozwanego, którego miejsce zamieszkania lub pobytu nie jest znane 597
5. Odrębności w regulacjach postępowania w sprawach ze stosunku między rodzicami a dziećmi w porównaniu z przepisami ogólnymi o procesie 598
5.1. Odrębności co do zdolności procesowej matki dziecka i ojca dziecka w sprawach o ustalenie lub zaprzeczenie pochodzenia dziecka oraz o ustalenie bezskuteczności uznania ojcostwa 598
5.2. Odrębności co do dopuszczalności wytoczenia powództwa wzajemnego w sprawach o ustalenie lub zaprzeczenie pochodzenia dziecka oraz o ustalenie bezskuteczności uznania ojcostwa oraz co do wszczęcia w czasie trwania takich spraw innej sprawy o ustalenie lub zaprzeczenie pochodzenia dziecka oraz o ustalenie bezskuteczności uznania ojcostwa 600
5.3. Odrębności co do skutków procesowych nieusprawiedliwionego niestawiennictwa jednej ze stron na posiedzenie wyznaczone celem przeprowadzenia rozprawy w sprawach o ustalenie lub zaprzeczenie pochodzenia dziecka, o ustalenie bezskuteczności uznania ojcostwa oraz o rozwiązanie stosunku przysposobienia 604
5.4. Odrębności co do dopuszczalności umorzenia oraz zawieszenia postępowania w przypadku śmierci strony w toku procesu 607
5.5. Odrębności co do możliwości przystąpienia interwenienta ubocznego do spraw o ustalenie lub zaprzeczenie macierzyństwa 611
5.6. Odrębności co do udziału prokuratora w sprawach o ustalenie lub zaprzeczenie pochodzenia dziecka, o ustalenie bezskuteczności uznania ojcostwa oraz o rozwiązanie stosunku przysposobienia 613
5.6.1. Odrębności co do formy wzięcia przez prokuratora udziału w sprawach o ustalenie lub zaprzeczenie pochodzenia dziecka albo ustalenie bezskuteczności uznania ojcostwa, albo o rozwiązanie stosunku przysposobienia 613
5.6.2. Odrębności co do zawiadamiania prokuratora o terminach rozpraw oraz doręczenia mu odpisu pozwu w sprawach o zaprzeczenie pochodzenia dziecka oraz o ustalenie bezskuteczności uznania ojcostwa 620
5.7. Odrębności co do odpowiedniego zastosowania przepisów postępowania w sprawach małżeńskich w postępowaniu w sprawach ze stosunków między rodzicami a dziećmi 624
ROZDZIAŁ 4. Postępowanie odrębne w sprawach z zakresu prawa pracy 628
1. Status organizacyjny sądów pracy 633
1.1. Pojęcie sądu 633
1.2. Historia sądownictwa pracy 633
1.3. Stan obecny 635
2. Postępowanie przed sądami pracy - uwagi wstępne 637
2.1. Wprowadzenie 637
2.2. Zasady postępowania w sprawach z zakresu prawa pracy 638
2.2.1. Uwagi ogólne 638
2.2.2. Zasada dyspozycyjności 638
2.2.3. Zasada kontradyktoryjności 640
2.2.4. Zasada równości stron 641
2.2.5. Zasada formalizmu procesowego 644
2.2.6. Zasada szybkości postępowania 644
2.2.7. Zasada ugodowego załatwiania sporów 646
2.3. Pojęcie sprawy z zakresu prawa pracy 646
2.3.1. Uwagi ogólne 646
2.3.2. Sprawy o roszczenia ze stosunku pracy lub z nim związane 648
2.3.3. Sprawy o ustalenie istnienia stosunku pracy, jeżeli łączący strony stosunek prawny, wbrew zawartej między nimi umowie, ma cechy stosunku pracy (art. 476 § 1 pkt 1' k.p.c.) 652
2.3.4. Sprawy o roszczenia z innych stosunków prawnych, do których z mocy odrębnych przepisów stosuje się przepisy prawa pracy 653
2.3.5. Sprawy o odszkodowania dochodzone od pracodawcy na podstawie przepisów o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych 654
2.3.6. Sprawy nienależące do spraw z zakresu prawa pracy 655
3. Właściwość sądu pracy 656
3.1. Uwagi ogólne 656
3.2. Właściwość rzeczowa sądów pracy 656
3.2.1. Wprowadzenie 656
3.2.2. Pojęcie spraw niemajątkowych 659
3.2.3. Pojęcie spraw majątkowych 660
3.2.4. Oznaczenie wartości przedmiotu sporu 662
3.3. Właściwość miejscowa sądów pracy 663
3.4. Właściwość funkcjonalna sądów pracy 665
3.5. Właściwość celowościowa 667
3.6. Właściwość z art. 441 i 442 k.p.c 669
3.7. Niewłaściwość sądu i jej skutki 672 
4. Uczestnicy postępowania w sprawach z zakresu prawa pracy i ich pełnomocnicy 676
4.1. Pracownik 676
4.1.1. Uwagi ogólne 676
4.1.2. Zdolność sądowa i procesowa pracownika 682
4.2. Pracodawca 685
4.2.1. Pojęcie pracodawcy 685
4.2.2. Zdolność sądowa i procesowa pracodawcy 689
4.3. Inspektor pracy 690
4.4. Organizacje pozarządowe 694
4.5. Kurator 699
4.6. Pełnomocnicy procesowi 700
4.6.1. Pełnomocnicy pracownika 700
4.6.2. Pełnomocnicy pracodawcy 707
5. Przebieg postępowania przed sądami pracy 710
5.1. Uwagi ogólne 710
5.2. Wszczęcie postępowania przed sądem pracy 710
5.2.1. Wniesienie pozwu 710
5.2.2. Wstępne badanie sprawy 711
5.2.3. Odrzucenie pozwu 712
5.2.4. Badanie istnienia braków formalnych 714
5.2.5. Przekazanie sprawy wydziałowi właściwemu do jej rozpoznania 715
5.2.6. Oznaczenie pozwanego pracodawcy i przekształcenia podmiotowe procesu 716
5.2.7. Termin rozprawy 721
5.2.8. Stosowanie przepisów o innych postępowaniach odrębnych 722
5.2.9. Powództwo wzajemne 723
5.2.10. Zawieszenie postępowania 724
5.3. Postępowanie dowodowe 727
5.3.1. Uwagi ogólne 727
5.3.2. Ograniczenia dowodowe 727
6. Orzekanie w sprawach z zakresu prawa pracy i środki zaskarżania orzeczeń 730
6.1. Zasady orzekania w procesie cywilnym 730
6.1.1. Uwagi ogólne 730
6.1.2. Pojęcie zasad orzekania 730
6.1.3. Zasady odnoszące się do przedmiotu i podmiotów orzekania 732
6.1.3.1. Wprowadzenie 732
6.1.3.2. Zasada orzekania tylko na wniosek strony 732
6.1.3.3. Zasada związania sądu granicami dochodzonej ochrony prawnej 733
6.1.3.4. Zakaz orzekania ponad żądanie 744
6.1.4. Zasady dotyczące czasu i podstaw orzekania 746
6.1.4.1. Zasada aktualności 746
6.1.4.2. Zasada związania sądu podstawą faktyczną powództwa
6.1.5. Szczególne kompetencje sądu podczas orzekania 751
6.2. Rodzaje wyroków wydawanych przez sądy pracy 757
6.3. Szczególne zagadnienia wyrokowania w sprawach z zakresu prawa pracy 761
6.3.1. Wyrok ustalający istnienie stosunku pracy 761
6.3.2. Orzeczenie wydawane na podstawie art. 477lb k.p.c. 765
6.3.3. Związanie sądu pracy ustaleniami wyroku karnego lub decyzją administracyjną 767
6.3.4. Nakazy zapłaty 768
6.3.5. Natychmiastowa wykonalność wyroków 769
6.3.6. Powaga rzeczy osądzonej 771
7. Środki zaskarżenia w sprawach z zakresu prawa pracy 774
7.1. Zwyczajne środki zaskarżenia 774
7.2. Nadzwyczajne środki zaskarżenia 775
8. Koszty procesu w sprawach z zakresu prawa pracy 777
8.1. Uwagi ogólne o kosztach procesu 777
ROZDZIAŁ 5. Postępowanie w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych 781
1. Wprowadzenie 784
2. Podmioty postępowania odrębnego w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych 785
2.1. Sąd 785
2.1.1. Uwagi ogólne 785
2.1.2. Właściwość rzeczowa 785
2.1.3. Właściwość miejscowa 786
2.1.4. Właściwość celowościowa 787
2.2. Uczestnicy postępowania 787
2.2.1. Uwagi ogólne 787
2.2.2. Ubezpieczony 791
2.2.3. Płatnik składek 798
2.2.4. Inna osoba, której praw i obowiązków dotyczy zaskarżona decyzja 799
2.2.5. Organ rentowy 807
2.2.6. Wojewódzkie zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności 811
2.2.7. Zainteresowany 811
3. Zdolność sądowa i procesowa w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych 825
4. Przedmiot postępowania 827
4.1. Uwagi ogólne 827
4.2. Sprawa z zakresu ubezpieczeń społecznych w ujęciu materialnym 828
4.3. Sprawa z zakresu ubezpieczeń społecznych w ujęciu procesowym 831
4.4. Przedmiot postępowania przed sądami ubezpieczeń społecznych 834
5. Przebieg postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych 835
5.1. Uwagi ogólne 835
5.2. Zasady postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń 836
5.2.1. Wprowadzenie 836
5.2.2. Zasada równości stron 837
5.2.3. Zasada kontradyktoryjności 839
5.2.4. Zasada dyspozycyjności 840
5.2.5. Zasada ograniczonego formalizmu 841
5.2.6. Zasada szybkości postępowania 842 
5.3. Wszczęcie postępowania 842
5.3.1. Uwagi ogólne 842
5.3.2. Odwołanie 843
5.4. Przebieg postępowania 848
5.4.1. Uwagi ogólne 848
5.4.2. Dowodzenie 849
5.4.3. Orzekanie w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych 851
5.4.4. Środki zaskarżenia 862
5.4.5. Koszty postępowania 864
ROZDZIAŁ 6. Postępowanie w sprawach o naruszenie posiadania 867
1. Pojęcie sprawy o naruszenie posiadania 869
1.1. Pojęcie posiadania 869
1.2. Pojęcie sprawy o naruszenie posiadania 870
2. Zasady ochrony posesoryjnej 870
3. Właściwość rzeczowa i miejscowa sądu 872
4. Legitymacja procesowa 873
4.1. Legitymacja czynna 873
4.2. Legitymacja bierna 875
4.3. Interwencja w procesie 876
5. Przebieg postępowania 877
5.1. Termin do wytoczenia powództwa 877
5.2. Zakres postępowania dowodowego 877
5.3. Możliwość stosowania art. 5 k.c. 878
5.4. Badanie prawa do rzeczy 880
5.5. Wpływ istnienia prawomocnego orzeczenia sądu na bieg procesu 883
5.6. Niedopuszczalność powództwa wzajemnego 884
5.7. Niedopuszczalność kumulacji roszczeń 885
5.8. Wątpliwości co do stosowania art. 192 pkt 3 k.p.c 885
6. Orzekanie w sprawach o przywrócenie posiadania 887
7. Rektyfikacja orzeczeń w sprawach o naruszenie posiadania 890
8. Środki zaskarżenia 891
9. Ocena regulacji 892
ROZDZIAŁ 7. Postępowanie odrębne w sprawach własności intelektualnej 893
1. Uwagi ogólne 899
1.1. Przyczyny wyodrębnienia postępowania w sprawach własności intelektualnej 899
1.2. Obligatoryjny charakter postępowania 901
1.3. Przedmiot regulacji 903
1.4. Inne przepisy dotyczące postępowania w sprawach własności intelektualnej 906
1.5. Pojęcie sprawy własności intelektualnej 907
1.5.1. Uwagi ogólne 907
1.5.2. Sprawy o naruszenie 909
1.6. Relacja do innych postępowań odrębnych 910
1.7. Jurysdykcja sądów polskich 915
1.8. Właściwość sądu 916
1.9. Przekazanie sprawy innemu sądowi 921
1.10. Koszty sądowe i komornicze 925
1.10.1. Opłaty sądowe - kwestie ogólne 925
1.10.2. Opłaty od wniosków przewidzianych w art. 47997 oraz 479li3 k.p.c 928
1.10.3. Opłaty egzekucyjne i koszty komornicze 928
1.11. Przymus adwokacko-radowski 930
1.12. Posiedzenie przygotowawcze 933
1.13. Szczególne środki procesowe (środki pomocnicze) 933
1.13.1. Katalog szczególnych środków procesowych 933
1.13.2. Zasada proporcjonalności 935
1.14. Możliwość zasądzenia odpowiedniej sumy 936
2. Zabezpieczenie środka dowodowego 940
2.1. Charakter instytucji zabezpieczenia środka dowodowego 940
2.2. Przesłanki udzielenia zabezpieczenia środka dowodowego (art. 47998 k.p.c.) 955
2.3. Zajęcie środków dowodowych 963
2.4. Nadużycie instytucji zabezpieczenia środka dowodowego 966
2.5. Legitymacja czynna i bierna w postępowaniu w przedmiocie zabezpieczenia środka dowodowego 967
2.6. Postępowanie w przedmiocie zabezpieczenia środka dowodowego 971
3. Wyjawienie lub wydanie środka dowodowego 977
3.1. Charakter wyjawienia lub wydania środka dowodowego 977
3.2. Zakres zastosowania, legitymacja czynna i bierna, przebieg postępowania 979
3.3. Wykonanie postanowienia 982
4. Wezwanie do udzielenia informacji 983
4.1. Charakter i przedmiot wezwania 983
4.2. Termin na złożenie wniosku 988
4.3. Uczestnicy postępowania 990
4.3.1. Uwagi ogólne 990
4.3.2. Obowiązany inny niż naruszający 993
4.3.3. Zakres przedmiotowy wezwania do udzielenia informacji 995
4.3.4. Wniosek przeciwko bankowi oraz spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej 996
4.4. Opłata sądowa 999
4.5. Wymagania formalne wniosku 999
4.6. Odpowiedź na wniosek 1000
4.7. Rodzaj posiedzenia 1002
4.8. Orzekanie 1003
4.9. Zaskarżanie 1006
4.10. Wykonanie postanowienia 1010
4.11. Wyjaśnienie udzielonych informacji 1012
4.12. Zwrot kosztów i wydatków poniesionych w związku z udzieleniem informacji 1014
4.13. Roszczenia odszkodowawcze 1020 
5. Powództwa szczególne 1025
5.1. Uwagi wstępne 1025
5.2. Zastosowanie przepisów Prawa własności przemysłowej 1026
5.3. Powództwo wzajemne 1028
5.3.1. Uwagi wstępne 1028
5.3.2. Dopuszczalność powództwa wzajemnego 1030
5.3.3. Warunki i reguły wnoszenia powództwa wzajemnego 1031
5.3.4. Związanie podstawą prawną wskazaną przez powoda wzajemnego 1033
5.3.5. Zawieszenie postępowania i odrzucenie pozwu wzajemnego 1036
5.3.5.1. Uwagi wstępne 1036
5.3.5.2. Zawieszenie postępowania ze względu na postępowanie przed Urzędem Patentowym 1036
5.3.5.3. Zawieszenie postępowania ze względu na inne postępowanie cywilne 1042
5.3.6. Odrzucenie pozwu wzajemnego 1047
5.3.7. Wpis do rejestru, rozszerzona skuteczność wyroku 1049
5.4. Powództwo o ustalenie 1052
Skorowidz 1063
O Autorach 1075