Dane szczegółowe książki
Mieszko II: król Polski w czasach przełomu 1025-1034 / Labuda, Gerard (1916-2010)
Autorzy
Tytuł
Mieszko II: król Polski w czasach przełomu 1025-1034
Serie wydawnicze
Wydawnictwo
Poznań: Wydawnictwo WBP, 1994
ISBN
8385811184
Spis treści
pokaż spis treści
Wstęp 5
Rozdział I: Mieszko II w średniowiecznej tradycji kronikarskiej i w historiografii 7
1. Mieszko II w przekazach najstarszych kronik polskich 9
2. Jana Długosza paszkwil na Mieszka II 12
3. Początek rewizji poglądów w historiografii pozytywistycznej 16
4. Co sądzi o Mieszku II współczesna historiografia? 20
Rozdział II: Krąg rodzinny: Kraków – Gniezno (990-1013) 23
1. Horyzonty polityczne Polski piastowskiej u schyłku X wieku 23
2. Bolesław Chrobry i Emnilda w Krakowie (989-992) 28
3. Powrót Bolesława Chrobrego do Gniezna (992) 30
4. Zjazd gnieźnieński (1000) 32
5. Rzekome zrękowiny Mieszka i Rychezy w Gnieźnie w roku 1000 34
6. Wojny polsko-niemieckie o Milsko i Łużyce (1003-1013) 35
7. Związki rodzinne Bolesława Chrobrego i Mieszka z margrabiami Miśni: Ekkehardem, Guncelinem, Hermanem 37
8. Zawarcie pokoju w Merseburgu a skojarzenie małżeństwa Mieszka z Rychezą (1013) 39
Rozdział III: Rycheza i jej nadreńska rodzina 42
1. Cesarzówna Matylda poślubia palatynowica nadreńskiego Erenfrieda-Ezzona (991) 42
2. Genealogia rodu Ezzona 43
3. Pielgrzymka Matyldy i palatyna Ezzona do Rzymu (1023) i założenie klasztoru w Brauweiler 44
4. Rodzeństwo Rychezy 45
5. Przesłanki polityczne i rodzinne małżeństwa Mieszka i Rychezy 46
Rozdział IV: Mieszko i Rycheza w Krakowie (1013-1025) 49
1. Gdzie Mieszko i Rycheza zamieszkali po ślubie? 49
2. Kraków i Wawel oraz ich kościoły na początku XI wieku 50
3. Kolońskie parantele kościołów wawelskich 53
4. Rocznik Rychezy i początki ogólnopolskiej annalistyki w Krakowie 58
5. Działalność polityczna i wojskowa Mieszka jako księcia krakowskiego 60
5.1. Kampania wojenna i dyplomatyczna przeciw Niemcom w roku 1014/1015 62
5.2. Uwięzienie Mieszka przez księcia czeskiego Udalryka i jego uwolnienie przez cesarza Henryka (1014-1015) 64
6 Udział Mieszka w kampaniach wojennych na Śląsku i na Połabiu (1015) 66
7. Udział Mieszka w kampanii wojennej na Morawach (1017) 69
8. Związki Mieszka z kręgami kościelnymi Bambergu i Merseburga 71
Rozdział V: Mieszko II na królewskim tronie (1025-1031) 73
1. Trzej spadkobiercy 73
2. Księżna lotaryńska Matylda sławi w uroczystym liście Mieszka II 75
3. Walka dwu Konradów o tron królewski w Niemczech i ich stosunek do króla Polski 79
4. Najazd polski na wschodnie marchie Saksonii (1028) 81
5. Udany atak księcia czeskiego Brzetysława na Morawy i ich zajęcie (1029) 85
6. Nieudana wyprawa cesarza Konrada na Milsko (1029) 89
Rozdział VI: Wygnani bracia: Bezprym i Otton – cesarz Konrad i książę kijowski Jarosław – w wojnie z Mieszkiem II 92
1. Ponowny, zwycięski najazd cesarza Konrada na Łużyce (1031) 93
2. Najazdy książąt ruskich na wschodnie kresy Polski (1030, 1031) 94
3. Wspólny z księciem Jarosławem atak Bezpryma na Mieszka II (jesień 1031) 95
4. Ucieczka Mieszka II do Czech (1031) 96
5. Rządy Bezpryma (1031-1032) 97
6. Rezygnacja Bezpryma z korony królewskiej i opuszczenie Polski przez królową Rychezę (1031) 99
7. Śmierć Bezpryma (1032) i powrót Mieszka II do ojczyzny 100
Rozdział VII: Powstanie ludowe i reakcja pogańska jako następstwo rozpadu monarchii 104
1. Co sądzą o tzw. powstaniu ludowym historycy? 104
2. Zestawienie poglądów 114
3. Co mówi o „powstaniu ludowym” Anonim Gall? 116
4. Tradycja Gallowa w świetle innych źródeł: chronologia wydarzeń 119
5. Próba ustalenia daty „powstania ludowego” 123
6. Powstanie i reakcja pogańska jako wynik całokształtu procesów społecznych i politycznych okresu 126
Rozdział VIII: Odradzanie się i ponowne załamanie monarchii (1032-1034) 131
1. Ponowne zjednoczenie państwa 131
2. Rzekome uzależnienie Pomorza; epizod pobytu książąt węgierskich w Polsce 132
3. Ostatnie działania 134
Rozdział IX: Początki rządów Kazimierza Mieszkowica i powstanie możnowładców (1034-1038) 140
1. Chronologiczny aspekt opozycji możnowładczej 140
2. Masław-Miecław jako książę mazowiecki 142
3. Czeski komponent powstania możnowładczego 143
Rozdział X: Królowa Rycheza w Niemczech (1031-1063) 147
1. Rycheza i jej rodzeństwo 147
2. Rycheza w polskiej tradycji kronikarskiej 149
3. Związki Rychezy z klasztorem Benedyktynów w Tyńcu 150
4. Ostatnie rozporządzenia i dary 153
Rozdział XI: Spojrzenie zbiorcze: czas przełomu i ciągłości 156
Omówienie źródeł i literatury (wskazówki bibliograficzne) 168
1. Źródła 168
2. Historiografia 169
Spis ilustracji 173
Rozdział I: Mieszko II w średniowiecznej tradycji kronikarskiej i w historiografii 7
1. Mieszko II w przekazach najstarszych kronik polskich 9
2. Jana Długosza paszkwil na Mieszka II 12
3. Początek rewizji poglądów w historiografii pozytywistycznej 16
4. Co sądzi o Mieszku II współczesna historiografia? 20
Rozdział II: Krąg rodzinny: Kraków – Gniezno (990-1013) 23
1. Horyzonty polityczne Polski piastowskiej u schyłku X wieku 23
2. Bolesław Chrobry i Emnilda w Krakowie (989-992) 28
3. Powrót Bolesława Chrobrego do Gniezna (992) 30
4. Zjazd gnieźnieński (1000) 32
5. Rzekome zrękowiny Mieszka i Rychezy w Gnieźnie w roku 1000 34
6. Wojny polsko-niemieckie o Milsko i Łużyce (1003-1013) 35
7. Związki rodzinne Bolesława Chrobrego i Mieszka z margrabiami Miśni: Ekkehardem, Guncelinem, Hermanem 37
8. Zawarcie pokoju w Merseburgu a skojarzenie małżeństwa Mieszka z Rychezą (1013) 39
Rozdział III: Rycheza i jej nadreńska rodzina 42
1. Cesarzówna Matylda poślubia palatynowica nadreńskiego Erenfrieda-Ezzona (991) 42
2. Genealogia rodu Ezzona 43
3. Pielgrzymka Matyldy i palatyna Ezzona do Rzymu (1023) i założenie klasztoru w Brauweiler 44
4. Rodzeństwo Rychezy 45
5. Przesłanki polityczne i rodzinne małżeństwa Mieszka i Rychezy 46
Rozdział IV: Mieszko i Rycheza w Krakowie (1013-1025) 49
1. Gdzie Mieszko i Rycheza zamieszkali po ślubie? 49
2. Kraków i Wawel oraz ich kościoły na początku XI wieku 50
3. Kolońskie parantele kościołów wawelskich 53
4. Rocznik Rychezy i początki ogólnopolskiej annalistyki w Krakowie 58
5. Działalność polityczna i wojskowa Mieszka jako księcia krakowskiego 60
5.1. Kampania wojenna i dyplomatyczna przeciw Niemcom w roku 1014/1015 62
5.2. Uwięzienie Mieszka przez księcia czeskiego Udalryka i jego uwolnienie przez cesarza Henryka (1014-1015) 64
6 Udział Mieszka w kampaniach wojennych na Śląsku i na Połabiu (1015) 66
7. Udział Mieszka w kampanii wojennej na Morawach (1017) 69
8. Związki Mieszka z kręgami kościelnymi Bambergu i Merseburga 71
Rozdział V: Mieszko II na królewskim tronie (1025-1031) 73
1. Trzej spadkobiercy 73
2. Księżna lotaryńska Matylda sławi w uroczystym liście Mieszka II 75
3. Walka dwu Konradów o tron królewski w Niemczech i ich stosunek do króla Polski 79
4. Najazd polski na wschodnie marchie Saksonii (1028) 81
5. Udany atak księcia czeskiego Brzetysława na Morawy i ich zajęcie (1029) 85
6. Nieudana wyprawa cesarza Konrada na Milsko (1029) 89
Rozdział VI: Wygnani bracia: Bezprym i Otton – cesarz Konrad i książę kijowski Jarosław – w wojnie z Mieszkiem II 92
1. Ponowny, zwycięski najazd cesarza Konrada na Łużyce (1031) 93
2. Najazdy książąt ruskich na wschodnie kresy Polski (1030, 1031) 94
3. Wspólny z księciem Jarosławem atak Bezpryma na Mieszka II (jesień 1031) 95
4. Ucieczka Mieszka II do Czech (1031) 96
5. Rządy Bezpryma (1031-1032) 97
6. Rezygnacja Bezpryma z korony królewskiej i opuszczenie Polski przez królową Rychezę (1031) 99
7. Śmierć Bezpryma (1032) i powrót Mieszka II do ojczyzny 100
Rozdział VII: Powstanie ludowe i reakcja pogańska jako następstwo rozpadu monarchii 104
1. Co sądzą o tzw. powstaniu ludowym historycy? 104
2. Zestawienie poglądów 114
3. Co mówi o „powstaniu ludowym” Anonim Gall? 116
4. Tradycja Gallowa w świetle innych źródeł: chronologia wydarzeń 119
5. Próba ustalenia daty „powstania ludowego” 123
6. Powstanie i reakcja pogańska jako wynik całokształtu procesów społecznych i politycznych okresu 126
Rozdział VIII: Odradzanie się i ponowne załamanie monarchii (1032-1034) 131
1. Ponowne zjednoczenie państwa 131
2. Rzekome uzależnienie Pomorza; epizod pobytu książąt węgierskich w Polsce 132
3. Ostatnie działania 134
Rozdział IX: Początki rządów Kazimierza Mieszkowica i powstanie możnowładców (1034-1038) 140
1. Chronologiczny aspekt opozycji możnowładczej 140
2. Masław-Miecław jako książę mazowiecki 142
3. Czeski komponent powstania możnowładczego 143
Rozdział X: Królowa Rycheza w Niemczech (1031-1063) 147
1. Rycheza i jej rodzeństwo 147
2. Rycheza w polskiej tradycji kronikarskiej 149
3. Związki Rychezy z klasztorem Benedyktynów w Tyńcu 150
4. Ostatnie rozporządzenia i dary 153
Rozdział XI: Spojrzenie zbiorcze: czas przełomu i ciągłości 156
Omówienie źródeł i literatury (wskazówki bibliograficzne) 168
1. Źródła 168
2. Historiografia 169
Spis ilustracji 173